Οι υπηρεσίες μας

Παρέχουμε ολοκληρωμένες λύσεις που καλύπτουν τομείς engineering, εκπαίδευσης και real estate, συνδυάζοντας τεχνική γνώση, εμπειρία και καινοτόμες προσεγγίσεις, ώστε να ανταποκρινόμαστε με συνέπεια στις ανάγκες κάθε έργου και συνεργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Να παίξουμε θέλουμε!

Στο σημερινό άρθρο αναρωτιόμαστε αν υπάρχει κάτι που πραγματικά λείπει από τα σημερινά παιδιά σε έναν κόσμο αφθονίας.
του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

(ευχαριστώ πολύ το Περιοδικό ποικίλης ύλης – Ιδεοστρόβιλος  για τη δημοσίευση του άρθρου μου)

Είναι δεδομένο ότι τα παιδιά στη σύγχρονη εποχή που διανύουμε μεγαλώνουμε με εντελώς διαφορετικό τρόπο σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές. Η είσοδος της τεχνολογίας σε κάθε πτυχή της ζωής μας έχει επηρεάζει τις συνήθειες μικρών και μεγάλων, με το αίσθημα του κατ’ επείγοντος να πλανάται γύρω σχεδόν από κάθε δραστηριότητά μας.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι σε πολλές περιπτώσεις να μην μπορούμε να βιώσουμε αυτό που θέλουμε, ή αν τελικά καταφέρουμε να το βιώσουμε να μην το απολαύσουμε επαρκώς.

Ας δούμε ένα απλό αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Πρόκειται για αληθινό περιστατικό που έλαβε χώρα σε ένα παιδικό πάρτι. Πρωταγωνιστές ήταν ο γιος μου με ένα φίλο του. Το πάρτι διεξαγόταν σε μια ακαδημία ποδοσφαίρου και οι μικροί μας φίλοι δεν έχασαν την ευκαιρία να ξεκινήσουν να παίζουν με μια μπάλα. Έτρεχαν, σούταραν, έπεφταν κάτω, ξανασηκώνονταν, γελούσαν, φώναζαν και έδειχναν πραγματικά χαρούμενοι.

Κάποια στιγμή η υπεύθυνη του πάρτι μπήκε μέσα στο γήπεδο και φώναξε στα παιδιά να πάνε να φάνε γιατί είχε σερβιριστεί το φαγητό και δεν έπρεπε να κρυώσει. Κάποια από τα παιδιά σταμάτησαν το παιχνίδι και άρχισαν να τρέχουν προς το σημείο που προοριζότανε για το γεύμα τους. Κάποια άλλα όμως συνέχισαν το παιχνίδι τους μη δίνοντας σημασία. Μετά από λίγα λεπτά η υπεύθυνη ξαναήρθε για να φωνάξει και τα υπόλοιπα. Εγώ παρατηρούσα προσεκτικά τα παιδιά που είχανε μείνει μέσα στο γήπεδο. Ήταν σαφές ότι προτιμούσαν να συνεχίσουν να παίζουν παρά να πάνε για φαγητό. Ήταν προφανές ότι αυτό που τους γέμιζε πιο πολύ ήταν το παιχνίδι με τους φίλους τους. 

Κάποια από τα εναπομείναντα παιδιά σταμάτησαν να παίζουν και πήγανε να φάνε, ενώ κάποια άλλα ήρθαν και τα φώναξαν οι γονείς τους. Έτσι έμειναν μόνο δύο παιδάκια μέσα στο γήπεδο που εξακολουθούσαν να παίζουν σαν να μη συνέβαινε τίποτα. Ήταν ο γιος μου και ένας φίλος του. Εγώ με τη σύζυγό μου καθόμασταν στο ίδιο τραπέζι με τους γονείς του φίλου του γιου μου. Στον προβληματισμό εάν θα πρέπει να φωνάξουμε και εμείς τα παιδιά μας να πάνε να φάνε πρότεινα να μην κάνουμε τίποτα και να περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει.

Η υπεύθυνη του πάρτι ήρθε για ακόμη μια φορά εμφανώς εκνευρισμένη να φωνάξει για τελευταία φορά τα παιδιά μας να πάνε να φάνε. Εκείνα δεν της έδωσαν σημασία για ακόμη μια φορά και τότε η υπεύθυνη πήρε τη μπάλα στα χέρια της για να αναγκάσει τα παιδιά να σταματήσουν το παιχνίδι. Τότε ο φίλος του γιου μου της τραβάει τη μπάλα από το χέρι και της λέει φωνάζοντας: «Να παίξουμε θέλουμε»! Πήρε λοιπόν τη μπάλα την έριξε στο γιο μου και συνέχισαν το παιχνίδι τους αδιαφορώντας πλήρως για την υπεύθυνη η οποία είχε μείνει με το στόμα ανοικτό, προφανώς μην περιμένοντας μια τέτοια εξέλιξη.

Το συμπέρασμα

Το παραπάνω παράδειγμα όσο απλό και αν φαντάζει είναι ενδεικτικό των όσων συμβαίνουν στη σημερινή κοινωνία. Αρχικά το σερβίρισμα του φαγητού που παρουσιάστηκε ως επείγον στα παιδιά, τα οποία κλήθηκαν να σταματήσουν το παιχνίδι τους, δηλαδή κάτι που τους ευχαριστούσε για να κάνουν κάτι που τους ζήτησαν κάποιοι άλλοι. Γιατί θα έπρεπε σε ένα παιδικό πάρτι να σερβιριστεί το φαγητό μια προκαθορισμένη ώρα και δεν γινόταν να αφεθούν τα παιδιά στο παιχνίδι τους και όταν κουράζονταν, χαρούμενα πλέον να πάνε να φάνε;

Το δεύτερο και πιο σημαντικό είναι η συμπεριφορά του φίλου του γιου μου, ο οποίος όχι και με τον πιο ευγενικό τρόπο, διεκδίκησε αυτό που λείπει στα περισσότερα σημερινά παιδιά, το παιχνίδι. «Να παίξουμε θέλουμε» είπε στην υπεύθυνη. Σαν να της έλεγε: «Δεν μας ενδιαφέρει το φαγητό, αυτό που μας λείπει είναι το παιχνίδι με τους φίλους μας. Κάτι θα βρούμε να φάμε στο σπίτι μας, όταν θα κλείσει η πόρτα και θα είμαστε πάλι μόνοι μας. Τώρα όμως είμαστε με τους φίλους μας, και αυτό έχει τη μεγαλύτερη σημασία απ’ όλα».

Σημαντική παρατήρηση

Σε μια εποχή που προβάλλεται το ατομικό έναντι του συλλογικού και που η επικρατούσα άποψη είναι ότι το προσωπικό όφελος υπερισχύει όλων των άλλων, η κίνηση που έκανε ο φίλος του γιου μου δεν ήταν απλά να διεκδικήσει τη μπάλα για να πάει να παίξει μόνος του, αλλά μόλις την πήρε την έδωσε αμέσως στο γιο μου ώστε να παίξουν μαζί, βάζοντας το συλλογικό πάνω από το ατομικό.

Δυστυχώς όμως η έντονη και απαιτητική καθημερινότητα των μεγάλων, με επίκεντρο κυρίως την εργασία τους, έχει επηρεάσει λίγο έως πολύ και την καθημερινότητα των μικρών παιδιών τα οποία καλούνται να λειτουργούν βάσει συγκεκριμένου προγράμματος.

Ευτυχώς όμως που τα ίδια τα παιδιά διεκδικούν σε κάθε ευκαιρία αυτό που δικαιούνται: Το παιχνίδι!

Εσύ τι γνώμη έχεις; 

Πηγή εικόνας: NickyPe – Pixabay

Διαβάστε περισσότερα

Τζάμπα MAGAς;

του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

(ευχαριστώ πολύ τη σελίδα 🌍militaire.gr για τη δημοσίευση του άρθρου μου)

Έχοντας παρέλθει και η τρίτη εβδομάδα πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, αρχίζει να γίνεται εμφανές ότι η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα, γεγονός που έρχεται σε μεγάλη αντίθεση με τις προσδοκίες των Αμερικανικών επιθέσεων και του διοργανωτή αυτών, Ντόναλντ Τραμπ.

Ένας πόλεμος όπου αρχικά αναμενόταν να διαρκέσει λίγες μέρες, στη συνέχεια λίγες εβδομάδες και τώρα γίνεται λόγος για κάποιους μήνες, με ότι αυτό συνεπάγεται σε ανθρώπινες απώλειες και παγκόσμιες οικονομικές ανακατατάξεις και φυσικά με αβέβαιο αποτέλεσμα.

Το γεγονός όλων αυτών των αναθεωρήσεων οφείλεται στην ακατανόητη περσόνα που ακούει στο όνομα Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίο νομίζει ότι μπορεί να εξουσιάζει άπαντες και γενικότερα λειτουργεί με την αντίληψη ότι κάθε επιθυμία του μπορεί να την κάνει πράξη όντας το κεντρικό πρόσωπο και ο απόλυτος άρχοντας στη χώρα του αλλά και διεθνώς. Οι πεποιθήσεις του αυτές τον οδήγησαν στο επιπόλαιο συμπέρασμα ότι εάν βγάλει από τη μέση τους αντίστοιχους άρχοντες των χωρών στις οποίες επιτίθεται, οι χώρες αυτές θα καταρρεύσουν και θα μπορέσει πολύ πιο άνετα να τις εκμεταλλευτεί.

Μπορεί λοιπόν στην περίπτωση της Βενεζουέλας, συλλαμβάνοντας το Μαδούρο να μην προέκυψαν σοβαρές αντιδράσεις, δε συνέβη όμως το ίδιο και με τον αρχηγό του Ιράν, Χομεϊνί. Η δολοφονία του δεν οδήγησε σε πτώση του καθεστώτος, όπως περίμεναν οι Αμερικανοί, γιατί πολύ απλά το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν δεν βασίζονταν αποκλειστικά και μόνο στον αρχηγό του. Η αντίληψη λοιπόν του Τραμπ ότι οι αρχηγοί κάθε χώρας μπορούν να κάνουν ότι θέλουν και ουσιαστικά να κυβερνούν με τη λογική του «one man show» κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος.

Ο λαός του Ιράν συσπειρώθηκε για να πάρει εκδίκηση και η συνοχή που επιδεικνύει, ισχυροποιεί μια πολύ σημαντική λεπτομέρεια που παραλείπεται σχεδόν απ’ όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης: ότι κάθε κράτος ανήκει στο λαό του και σε κανέναν ανώτερο ή ανώτατο άρχοντα ο οποίος τυγχάνει να κυβερνάει την εκάστοτε χρονική στιγμή.

Ο τρόπος λειτουργίας της κοινωνίας δηλαδή, οι απόψεις, οι πεποιθήσεις, η νοοτροπία και ο γενικότερος τρόπος ζωής ενός λαού στις περισσότερες των περιπτώσεων αποδεικνύεται πολύ πιο δυνατός από τις επιλογές και τα θέλω ενός μεμονωμένου ατόμου. Βέβαια στις σύγχρονες κοινωνίες με την ανάπτυξη των social media και της τεχνητής νοημοσύνης, ο φαινομενικά εκδημοκρατισμός των απόψεων της πλειοψηφίας συχνά χάνεται σε μια τεράστια ηλεκτρονική φασαρία όπου επικρατούν οι κανόνες της προπαγάνδας, της δημαγωγίας και φυσικά της ελεύθερης αγοράς με μοναδικό στόχο τα ιδιοτελή συμφέροντα των ιδιοκτητών των πλατφορμών. Δεδομένου ότι οι τελευταίοι βρίσκονται σε αγαστή συνεργασία με τις πολιτικές ηγεσίες των χωρών δημιουργείται ένα εκρηκτικό μίγμα όπου αποφάσεις παίρνονται πίσω από κλειστές πόρτες ερήμην του λαού.

Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση όμως, όταν μιλάμε για πολεμική σύρραξη, ένα λαός είναι σε θέση να αντιδράσει αυτόβουλα εάν προϋπάρχει κάτι που να δένει μεταξύ τους τα μέλη του. Και αυτό φαίνεται ότι υπήρχε στο λαό του Ιράν ο οποίος ανθίσταται στις μαζικές επιθέσεις Αμερικανών και Ισραηλινών. Η δύναμη που πηγάζει από τα σπλάχνα του λαού κάθε χώρας λοιπόν μπορεί να αλλάξει τα σχέδια των επιτιθέμενων ή ακόμα και την έκβαση ενός ολόκληρου πολέμου.

Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στην Ουκρανία όπου ο Βάντιμιρ Πούτιν ξεκίνησε έναν πόλεμο που είχε στο μυαλό του ότι θα διαρκέσει λίγες εβδομάδες και τώρα, τέσσερα χρόνια μετά ακόμη δεν μπορεί να τον ολοκληρώσει με το αποτέλεσμα να φαντάζει και εκεί αβέβαιο.

Τα κράτη λοιπών ανήκουν στους λαούς του και αυτοί είναι οι μόνοι που μπορούν να πολεμήσουν πραγματικά ενάντια σε οποιονδήποτε εισβολέα, έχοντας πραγματικό σκοπό και κίνητρο να σώσουν το μέρος όπου γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και αγάπησαν. Και όταν συμβαίνει αυτό πολλές φορές το επιθυμητό αποτέλεσμα έρχεται φυσικά.

Όπως έγινε και με τον πόλεμο του Βιετνάμ.

Γιατί τον πόλεμο στο Βιετνάμ δεν τον έχασαν οι Αμερικανοί, τον ΚΕΡΔΙΣΑΝ οι Βιετναμέζοι!

Εσύ τι γνώμη έχεις;

Πηγή εικόνας: tiburi – Pixabay

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά και πολιτικά δίπολα

Ζούμε σε ένα κόσμο όπου κυβερνούν τα δίπολα. 
Οι άνθρωποι με τη σειρά τους χρησιμοποιούν τα δίπολα για να
βγουν από τις δύσκολες καταστάσεις που συχνά οι ίδιοι δημιουργούν. Μερικά από τα κυρίαρχα δίπολα της σημερινής κοινωνίας είναι: 
Καλό≠Κακό, Πλούσιοι≠Φτωχοί, Νίκη≠Ήττα, Άσπρο≠Μαύρο, Προοδευτικοί≠Συντηρητικοί, Αριστεροί≠Δεξιοί, Δημόσιο≠Ιδιωτικό,
Αγορά≠Κράτος κλπ.
Ένα τέτοιο πολιτικό δίπολο κυριαρχεί και στις Η.Π.Α. επί
δεκαετίες. Το δίπολο αυτό δεν είναι άλλο από τις δύο κυρίαρχες αντίπαλες παρατάξεις: Δημοκρατικοί
Ρεπουμπλικάνοι. 
του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

(ευχαριστώ πολύ τη σελίδα 🌍militaire.gr για τη δημοσίευση του άρθρου μου)

Το αμερικανικό δίπολο όμως περισσότερο τείνει να δημιουργήσει έναν τεράστιο ηγετικό πόλο παρά δύο αντίθετους.

Ας δούμε γιατί:

Κινητήριος μοχλός και των δύο αυτών πόλων είναι η οικονομία και δη οι κύκλοι που αυτή κάνει. Οι οικονομικοί κύκλοι είναι εναλλαγές στην πραγματική οικονομία που οδηγούν από την ανάπτυξη στην ύφεση και ξανά πίσω στην ανάπτυξη. Η χρονική περίοδος μέσα στην οποία μπορεί να γίνει αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες αλλά στοχευμένες πολιτικές αποφάσεις μπορούν να ομαλοποιήσουν την περιοδικότητα ώστε να εξυπηρετεί προσυμφωνημένες δράσεις των εκάστοτε κυβερνώντων. Μπορεί λοιπόν το παραγωγικό μοντέλο Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων φαινομενικά να είναι εντελώς διαφορετικό, με τους πρώτους να είναι υπέρμαχοι της παραγωγικής βιομηχανίας ενώ οι δεύτεροι να είναι υπέρμαχοι του smart money, των επενδύσεων και των χρηματιστηρίων, αλλά κατά ένα τρόπο τα προγράμματά τους αλληλοκαλύπτονται ώστε να ικανοποιούνται κάθε φορά διάφορες απαιτήσεις των αγορών. 

Η πολιτική λοιπόν που ακολουθεί καθένας από τους δύο πόλους οδηγεί είτε σε ανάπτυξη, είτε σε ύφεση και αυτό γίνεται αλλάζοντας την αξία του νομίσματός τους (δολάριο) και των αντίστοιχων επιτοκίων.

Οι Αμερικάνοι έχουν «φτιάξει» ένα σύστημα, ώστε να κερδίζουν είτε υπάρχει ανάπτυξη είτε υπάρχει ύφεση, είτε οι αγορές ανεβαίνουν, είτε κατεβαίνουν.

Στον παρακάτω πίνακα επιχειρούμε να συνοψίσουμε τον τρόπο λειτουργίας της μεγαλύτερης οικονομίας παγκοσμίως αναλόγως ποια παράταξη είναι στην εξουσία, γεγονός που επηρεάζει και μάλιστα καθοριστικά και όλες τις υπόλοιπες οικονομίες. 

Έτσι λοιπόν με την περσινή εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, ο οποίος ευαγγελιζόταν ότι θα κάνει επενδύσεις κρατώντας χαμηλά την αξία του δολαρίου, ώστε να επωφεληθεί η χώρα του και να μην υπάρξει ύφεση, παρατηρούμε ότι με βάση τον παραπάνω πίνακα αυτό δεν μπορεί εύκολα να υλοποιηθεί.

Αναμένουμε λοιπόν προσεχώς:

Το δολάριο που ήταν χαμηλά από την εκλογή του και μετά έχει αρχίσει να ανεβαίνει. Ίσως οι επιχειρούμενοι δασμοί να ήταν ένας τρόπος για να επιταχυνθεί η αύξηση.

Τα επιτόκια που είναι χαμηλά να πρέπει να αρχίσουν να ανεβαίνουν και μόλις γίνει αυτό το χρηματιστήριο που είναι ψηλά θα αρχίζει σιγά σιγά να πέφτει ώστε σε συνδυασμό με το δολάριο που ανεβαίνει, να αρχίσουν οι Αμερικάνοι να αγοράζουν μετοχές ξένων εταιρειών. Ίσως και πάλι οι δασμοί θα ήταν προς αυτή την κατεύθυνση και κάποιοι έσπευσαν να επωφεληθούν όσο υπήρχε αναταραχή τον πρώτο καιρό.

Το πετρέλαιο που ήταν ψηλά κατά την εκλογή του θα πρέπει να αρχίσει να πέφτει. Το πετρέλαιο βέβαια είχε ήδη αρχίζει να πέφτει εδώ και καιρό γιατί τις περισσότερες φορές η αγορά προεξοφλεί τις όποιες εξελίξεις.

Τέλος με τη μεσολάβηση Τραμπ σταμάτησε ο πόλεμος στη Λωρίδα της γάζας, γιατί οι Ρεπουμπλικάνοι δεν θέλουν θερμά επεισόδια. Αντίθετα θέλουν να κάνουν επενδύσεις και να εισπράξουν «ακριβά» τα όπλα που πούλησαν «φτηνά» οι Δημοκρατικοί.

Άρα με βάση τα παραπάνω αναμένουμε το προσεχές διάστημα παύση των περισσότερων ενόπλων συγκρούσεων, αύξηση των επενδύσεων των Αμερικάνων στο εξωτερικό, ύφεση και αύξηση ανεργίας στο εσωτερικό και πτώση των χρηματιστηρίων.

Ερωτήσεις για προβληματισμό:

Μήπως όμως ένα αντίστοιχο οικονομικοπολιτικό μοντέλο ακολουθείται και στις υπόλοιπες χώρες όπου
εναλλάσσονται περιοδικά προοδευτικές και συντηρητικές κυβερνήσεις;

Μήπως τελικά τα οικονομικά και πολιτικά δίπολα των ΗΠΑ είναι ένας και μόνο πόλος με διαφορετικούς εκφραστές οι οποίοι μάλιστα εναλλάσσονται στην εξουσία με συνεπή περιοδικότητα (κατά κύριο λόγο: 8
χρόνια Δημοκρατικοί, 8 χρόνια Ρεπουμπλικάνοι) τα τελευταία 100 χρόνια ώστε οι οικονομικοί κύκλοι να αλλάζουν προγραμματισμένα;

Θα μπορούσε η ραγδαία ανάπτυξη των Ασιατικών χωρών να αλλάξει αυτήν την κατάσταση ή ανήκουν όλοι οι μεγάλοι παίκτες (ΗΠΑ, ΚΙΝΑ, ΙΝΔΙΑ) στον ίδιο πόλο;

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα δούμε κόκκινο χρώμα στην πολιτική, ας προβληματιστούμε:

είναι κόκκινο όπως του κομμουνιστή, είναι κόκκινο όπως του Ρεπουμπλικάνου, ή δεν έχει καμία σημασία πια…

Πηγή εικόνας: geralt – Pixabay

Διαβάστε περισσότερα

Πόσοι από εμάς θυμούνται την α-λήθεια;

Στο σημερινό άρθρο αναρωτιόμαστε τι σημαίνει πραγματικά η λέξη αλήθεια και πόσοι από εμάς τη θυμούνται ουσιαστικά.

του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

Η λέξη αλήθεια χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο για να καταδείξει κάτι το πραγματικό, κάτι το σωστό. Έτσι έχει ριζώσει στη συνείδηση του απλού ανθρώπου διαχρονικά, γι’ αυτό και όταν κάποιος αναζητά την αλήθεια, νοείται ότι αναζητά την πραγματικότητα.

Η αλήθεια ως έννοια παραπέμπει επίσης στην επιβεβαίωση της υπαρκτότητας, μιας κατάστασης δηλαδή που υπάρχει και μπορεί να βιωθεί. Η αλήθεια είναι το αντίθετο του ψέματος το οποίο παραπέμπει στην προσπάθεια αυτού που το χρησιμοποιεί να παραπλανήσει παρουσιάζοντας μια κατάσταση ως αληθινή, ενώ στην πραγματικότητα ξέρει ότι είναι αναληθής.

Μήπως όμως αυτή η θεώρηση της αλήθειας είναι αρκετά επιφανειακή;

Μήπως υπάρχουν και άλλες προεκτάσεις λιγότερο φανερές;

Εξετάζοντας την ετυμολογία της λέξης αλήθεια, παρατηρούμε ότι αποτελείται από το στερητικό α- και τη λέξη λήθη, που σημαίνει λησμονιά. Η αλήθεια δηλαδή είναι το αντίθετο της λήθης, άρα εκφράζει κάτι που δεν θέλουμε να ξεχαστεί. Με βάση αυτό το σκεπτικό, αληθινό είναι αυτό που δεν ξεχνιέται.

Πόσοι από εμάς όμως θυμούνται πραγματικά την αλήθεια; Πόσα από όλα αυτά τα γεγονότα που έχουμε βιώσει ως άνθρωποι τα θυμόμαστε πραγματικά;

Κάποια έχουν ξεθωριάσει, κάποια τα θυμόμαστε επιφανειακά, ενώ κάποια άλλα με πιο πολλές λεπτομέρειες.

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;

Η απάντηση έρχεται και πάλι μέσα από την έννοια της ίδιας της αλήθειας. Η αλήθεια παραπέμπει στη μνήμη και επειδή η μνήμη πολλές φορές είναι επιλεκτική, γι’ αυτό και η αλήθεια διατρέχει τον κίνδυνο να αλλοιωθεί.

Παλαιότερα αυτό γινόταν με τη διεξαγωγή πολέμων που εκτός από αμάχους δολοφονούσαν και την αλήθεια δημιουργώντας καταστάσεις που οι περισσότεροι θα ήθελαν να ξεχάσουν. Σήμερα γίνεται με τον έλεγχο της πληροφορίας ή ακόμα χειρότερα με τη σφράγιση διαφόρων διόδων πληροφόρησης που προσφέρει το διαδίκτυο και η σύγχρονη τεχνολογία.

Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα είναι το ίδιο, να μη βγαίνει όλη η αλήθεια στο φως και εκ των πραγμάτων τα γεγονότα να ξεχνιούνται.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την τραγωδία των Τεμπών. Έχουν περάσει περισσότερα από δύο χρόνια και ακόμη δεν έχει βγει κάποιο συγκεκριμένο συμπέρασμα για το τι πραγματικά συνέβη. Επιτροπές, εισαγγελείς, πολιτικοί, πορίσματα, καταγγελίες, διαδηλώσεις, κόσμος στους δρόμους και όλοι του ευαγγελίζονται ότι αναζητούν την αλήθεια. Ο καθένας όμως που έχει κάποια θέση ευθύνης και δημόσιο βήμα διαμορφώνει την προσωπική του άποψη με βάση τις πληροφορίες που έχει συλλέξει για το εν λόγω γεγονός. Και αν οι πληροφορίες αυτές είναι επιλεγμένες, τότε καταλήγει να θυμάται μόνο αυτές και έτσι να διαμορφώνει την δική του προσωπική αλήθεια.

Έτσι καταλήγουμε στο να υπάρχει η αλήθεια των πολιτικών, η αλήθεια των δικαστών, η αλήθεια των ΜΜΕ, η αλήθεια του διαδικτύου, η αλήθεια της «Ομάδας Αλήθειας», η αλήθεια του κόσμου κ.ο.κ. ανάλογα με τις πληροφορίες που έχει επιλέξει να θυμάται κάθε ομάδα από αυτές.

Η διαστρέβλωση της αλήθειας λοιπόν, είτε γίνεται εσκεμμένα είτε ακούσια εκτός από τον αποπροσανατολισμό του κόσμου έχει δύο ακόμη πολύ σοβαρές συνέπειες: Από τη μία οποιοδήποτε συμπέρασμα και να βγει μετά από τόσο και καιρό να γίνει δύσκολα πιστευτό και από την άλλη με την πάροδο του χρόνου να λησμονηθεί εντελώς το γεγονός.

Η απώλεια μνήμης, τόσο ετυμολογικά όσο και πραγματικά, είναι άμεσα συνυφασμένη με την απώλεια της αλήθειας γεγονός που έχει συνέπειες στην λειτουργία της ίδιας της κοινωνίας μας επηρεάζοντας δημοκρατικές έννοιες όπως η ισότητα, η ελεύθερη έκφραση, η αλληλεγγύη, η δικαιοσύνη κλπ.

Ας μη μετατραπεί η αλήθεια από μέσο αποθήκευσης της μνήμης σε όχημα ώστε να ξεχαστεί η ίδια της η έννοια.

Εσύ πόση αλήθεια θυμάσαι;

Πηγή εικόνας: geralt – Pixabay

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή και Δικαιοσύνη: Το μάθημα του «άδικου» καθηγητή

Με αφορμή την επέτειο της τραγωδίας των Τεμπών και τις εκτεταμένες διαδηλώσεις για απονομή δικαιοσύνης, αναρωτιόμαστε εάν οι μαζική συμμετοχή σε κοινωνικές δράσεις είναι ικανή να διορθώσει τις δυσλειτουργίες της δικαστικής εξουσίας.

του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

Το μάθημα του “άδικου” καθηγητή

Κάποτε ένας καθηγητής πανεπιστημίου κατά τη διάρκεια μιας διάλεξής του, στράφηκε προς το ακροατήριό του και απευθύνθηκε σε μια φοιτήτρια που τον παρακολουθούσε:

-«Σας παρακαλώ να αποχωρήσετε από την αίθουσα», της είπε.

Η φοιτήτρια ξαφνιάστηκε και τον ρώτησε γιατί.

Ο καθηγητής απάντησε σε έντονο ύφος:

-«Δεν θέλω να παρακολουθήσετε το μάθημά μου. Να φύγετε και να μην ξανάρθετε».

Η φοιτήτρια ξαφνιασμένη από την επίθεση και εμφανώς στεναχωρημένη μάζεψε τα πράγματά της και αποχώρησε από την αίθουσα.

Τότε ο καθηγητής στράφηκε προς τους υπόλοιπους φοιτητές του και τους ρώτησε:

-«Γιατί υπάρχουν νόμοι;»

Ένας φοιτητής απάντησε:

-«Για να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα»

Ένας άλλος είπε:

-«Για να μπορούμε να εμπιστευόμαστε την κυβέρνηση»

Ένας τρίτος ψέλλισε:

-«Για Δικαιοσύνη»

Η τελευταία απάντηση άρεσε στον καθηγητή ο οποίος συνέχισε ρωτώντας:

-«Ήταν άδικο αυτό που έκανα στη συμφοιτήτριά σας;»

Κανένας δεν απάντησε. Οπότε ο καθηγητής ξαναρώτησε:

-«Ήταν άδικο αυτό που έκανα στη συμφοιτήτριά σας;»

Τότε κάποια κεφάλια άρχισαν να γνέφουν καταφατικά.

Ο καθηγητής ξαναρώτησε ακόμη πιο έντονα:

-«Ήταν άδικο αυτό που έκανα στη συμφοιτήτριά σας;»

«Ναι» αποκρίθηκε κάποιος. «Βέβαια» είπε κάποιος άλλος. «Απολύτως» φώναξε ένας τρίτος.

-«Τότε όταν ζήτησα από τη συμφοιτήτριά σας να φύγει γιατί δε μίλησε κανένας; Γιατί κανένας δεν την υπερασπίστηκε;» παραπονέθηκε ο καθηγητής.

-«Σήμερα λοιπόν πήρατε όλοι σας ένα πολύ σημαντικό πρακτικό μάθημα. Δεν αντέδρασε κανείς σας στην αδικία επειδή το συγκεκριμένο συμβάν δεν σας επηρέασε προσωπικά. Αυτή σας όμως η συμπεριφορά είναι ενάντια στη δομή μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Το ότι δε σας αγγίζει κάτι τώρα δε σημαίνει ότι δε σας αφορά γενικά, γιατί κάποια στιγμή μπορεί να έρθετε εσείς στη θέση της συμφοιτήτριάς σας και τότε πιστέψτε με θα θέλετε οι συμφοιτητές σας να σας υπερασπιστούν έναντι της καταφανούς αδικίας. Αν δε
βοηθήσετε λοιπόν να έρθει η Δικαιοσύνη μέσω της συμμετοχής σας τότε όταν θα αδικηθείτε οι ίδιοι πολύ πιθανό να μην είναι κανένας εκεί ώστε να σας υπερασπιστεί».

Το συμπέρασμα

Από το παραπάνω παράδειγμα λοιπόνδιαφαίνεται ότι η λειτουργία μιας δημοκρατικής κοινωνίας προασπίζεται με τη μαζική συμμετοχή των πολιτών, οι οποίοι οφείλουν να βάλουν τη συλλογική αντιμετώπιση των γεγονότων πάνω από την ατομική ώστε, να έρθουν τα βέλτιστα αποτελέσματα. Η δικαιοσύνη είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες για να κρατηθεί μια κοινωνία συνεκτική, ώστε οι πολίτες της να μη χάνουν την εμπιστοσύνη τους προς τις ανεξάρτητες αρχές.

Δεν υπάρχει σωστή λειτουργία ενός δημοκρατικού πολιτεύματος χωρίς σωστή λειτουργία της δικαιοσύνης. Η δικαιοσύνη θα μπορούσε να παρομοιαστεί με ένα δέντρο που υπάρχει στην κεντρική πλατεία κάθε πόλης μικρής ή μεγάλης. Όσο το φροντίζουν οι κάτοικοι της, τόσο αυτό θα ανθίζει και θα μεγαλώνει. Όσο αδιαφορούν τόσο θα μαραζώνει και θα ξεραίνεται. Επιπλέον όσο περισσότερο το προστατεύουν, τόσο αυτό θα μπορεί να κάνει τη δουλειά του ανεπηρέαστο, δηλαδή να παράγει οξυγόνο για όλους μας.

Το δέντρο αυτό είναι κοινόχρηστο έτσι μπορούμε όλοι με τη συμμετοχή μας να του προσφέρουμε ασφάλεια γιατί όπως η δικαιοσύνη είναι το εχέγγυο της δημοκρατίας, έτσι και η κοινωνική συμμετοχή και δράση μπορεί να γίνουν τα εχέγγυα της σωστής και εύρυθμης λειτουργίας της δικαστικής εξουσίας.

Φυσικά επ’ ουδενί δεν υποστηρίζουμε ότι πρέπει οι πολίτες να πάρουν το νόμο στα χέρια τους, αλλά μέσω της συμμετοχής τους να ξανά δώσουν ζωή στις τοπικές κοινωνίες και με αυτόν τον τρόπο να υψώθεί ένα τοίχος προστασίας γύρω από τα κοινά αγαθά όπως είναι η δικαιοσύνη, ώστε οι εκπρόσωποί της να μπορούν πραγματικά να λειτουργήσουν ελεύθεροι και ανεπηρέαστοι από εξωγενείς παράγοντες. 

Εσύ τι πιστεύεις; 

Πηγή εικόνας: AJEL – Pixabay

* Το άρθρο φιλοξενήθηκε στην ιστοσελίδα lep.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί; (γιατί πάντα έτσι το κάναμε…)

Στο σημερινό άρθρο αναρωτιόμαστε τον τρόπο με τον οποίο «εγκαθίστανται» οι κοινωνικοί κανόνες στο υποσυνείδητο των μελών μιας ομάδας χωρίς κανένα από αυτά να γνωρίζει ουσιαστικά τη σκοπιμότητά τους.

του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

Αρχικά ας δούμε ένα απλοϊκό παράδειγμα που καταδεικνύει τον τρόπο που λειτουργούν οι ανθρώπινες κοινωνίες εδώ και δεκαετίες.

Το παράδειγμα

Μια οικογένεια είχε μαζευτεί γύρω από το Κυριακάτικο τραπέζι. Εγγόνια, παιδιά, παππούδες κλπ. Το μενού είχε ψάρι. Μόλις φέρνει λοιπόν η οικοδέσποινα το ψάρι στο τραπέζι όλοι παρατηρούν ότι λείπει το κεφάλι. Ρωτάει λοιπόν κάποιος τη μαγείρισσα γιατί έκοψε το κεφάλι και αυτή του απαντάει γιατί έτσι το έκανε και η μητέρα της. Γυρίζουν λοιπόν όλοι προς τη μητέρα της που βρισκόταν στο τραπέζι και τη ρωτάνε γιατί κόβουμε το κεφάλι από το ψάρι. Εκείνη απαντάει με τον ίδιο τρόπο, ότι δηλαδή έτσι το έκανε η δική της μητέρα!

Τα βλέμματα όλα πέφτουν πάνω στη γιαγιά που βρισκόταν και εκείνη στο τραπέζι. Μόλις τη ρώτησαν γιατί κόβουμε το κεφάλι από το ψάρι εκείνη με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια αποκρίθηκε:

«Εμείς τότε παιδάκια μου είχαμε μικρά τηγάνια, τώρα εσείς γιατί το κάνετε δεν ξέρω!!!».

Παρατηρούμε λοιπόν ότι ένας κανόνας πέρασε από γενιά σε γενιά χωρίς να κατανοούν οι εμπλεκόμενοι τη σκοπιμότητά του.

Τη δεκαετία του 1960 λοιπόν ο Αμερικανός ψυχολόγος Harry Harlow διεξήγαγε ένα πείραμα προσπαθώντας να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται οι διάφορες κοινωνικές νόρμες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Το πείραμα ονομάστηκε «Πείραμα των πέντε πιθήκων».

Το πείραμα

Τοποθέτησε πέντε μικρά πιθηκάκια σε μια αίθουσα και σε μια άκρη έβαλε μια σκάλα και στην κορυφή της σκάλας κρέμασε ένα τσαμπί με μπανάνες. Όταν τα πιθηκάκια όρμησαν να πάρουν τις μπανάνες ένα αυτόματο σύστημα νερού υπό πίεση τα κατάβρεξε με παγωμένο νερό. Μόλις συνήλθαν από την ψυχρολουσία τα πιθηκάκια προσπάθησαν ξανά να πάρουν τις μπανάνες. Το σύστημα και πάλι τους κατάβρεξε με πολλή μεγάλη πίεση. Αυτό επαναλήφθηκε αρκετές φορές μέχρι που τα πιθηκάκια πήραν το μάθημά τους: «δεν ακουμπάμε Τις μπανάνες».

Ακολούθως ο ερευνητής έβγαλε ένα πιθηκάκι από την αίθουσα και έβαλε στη θέση του ένα νέο που δεν ήξερε τι είχε προηγηθεί. Όπως ήταν φυσικό το νέο πιθηκάκι προσπάθησε να ανέβει τη σκάλα για να πάρει τις μπανάνες. Τότε τα υπόλοιπα πιθηκάκια έπιασαν το νέο και άρχισαν να το χτυπούν αποτρέποντάς του να πάρει τις μπανάνες. Το νέο πιθηκάκι έμαθε με αυτόν τον άγριο τρόπο ότι δεν πρέπει να πάρει τις μπανάνες ακόμα και αν δεν είχε υποστεί ποτέ την ψυχρολουσία του παγωμένου νερού.

Στη συνέχεια ο ερευνητής αντικατέστησε ένα ακόμη από τα πρώτα πέντε πιθηκάκια και όταν το νεότερο πιθηκάκι πήγε να πάρει τις μπανάνες τα υπόλοιπα το απέτρεψαν βίαια. Η διαδικασία επαναλήφθηκε έως ότου στην αίθουσα να έχουν αντικατασταθεί τα πέντε αρχικά πιθηκάκια με πέντε νέα. Τα πέντε νέα πιθηκάκια γνώριζαν έναν και μόνο κανόνα: «δεν ακουμπάνε τις μπανάνες». Κανένα όμως από τα πέντε αυτά νέα πιθηκάκια δε γνώριζε το γιατί, καθώς κανένα από αυτά δεν είχε τιμωρηθεί για παραβίαση του κανόνα.

Με τα παραπάνω παραδείγματα παρατηρούμε τον τρόπο με τον οποίο «εγκαθίστανται» κοινωνικοί κανόνες στο υποσυνείδητο των μελών μιας ομάδας χωρίς κανένα από αυτά να γνωρίζει τη σκοπιμότητά τους.

Στην ερώτηση «γιατί το κάνεις αυτό» η πλειοψηφία των ανθρώπων απαντάει «γιατί έτσι το κάνουν όλοι» ή «γιατί πάντα έτσι το κάναμε».

Κατ’ αυτό τον τρόπο όμως διαιωνίζεται μια κοινωνική κατάσταση με συγκεκριμένη κουλτούρα και κανόνες των οποίων η αιτία δημιουργίας ξεχνιέται ή καταντάει ασήμαντη.

Το ότι κάποια πράγματα γίνονται εδώ και πάρα πολύ καιρό με ένα συγκεκριμένο τρόπο, δε σημαίνει ότι αυτός ο τρόπος δεν μπορεί να αλλάξει. 

Εσύ τι πιστεύεις;

Υπάρχει τρόπος να αλλάξουν οι κανόνες χωρίς να διασπαστεί η κοινωνική συνοχή;

Τι ρόλο θα έπρεπε να παίξουν η εκπαίδευση και οι επιστήμες σε μια τέτοια αλλαγή;

Για περισσότερο προβληματισμό μπορείς να ανατρέξεις στα παλαιότερα άρθρα μου: «Όταν το υποκείμενο γίνεται αντικείμενο» και «Ηθική της ε(πιστή)μης και της τεχνο-λογίας»

Πηγή εικόνας: TheDigitalArtist – Pixabay

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα συνέβαινε εάν ξαφνικά εξαφανίζονταν τα social media από τη ζωή μας;

Στο σημερινό άρθρο αναρωτιόμαστε εάν υπάρχει ακόμα ζωή εκτός των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης.

Μια προσωπική ιστορία του Κωνσταντίνου Παπαλίτσα

Πριν περίπου 1,5 χρόνο είχα πέσει και εγώ (όπως και πολλοί άλλοι κατά καιρούς) θύμα παραβίασης των προσωπικών μου λογαριασμών στα social media από κάποιους που ευελπιστούσαν να αποκομίσουν χρηματικά ποσά από τους φίλους μου. Πιο συγκεκριμένα αφού απέκτησαν πρόσβαση στα προφίλ μου σε Facebook και Instagram ξεκίνησαν να στέλνουν προσωπικά μηνύματα σε διάφορα άτομα με τα οποία ήμουν συνδεδεμένος ζητώντας τους άμεσα βοήθεια με την αποστολή χρηματικών ποσών μέσω καρτών paysafe.

Εγώ προφανώς και δεν είχα καταλάβει κάτι μέχρι που κάποιος φίλος μου επικοινώνησε μαζί μου τηλεφωνικά και μου είπε τι συνέβαινε. Λίγα λεπτά αργότερα μου τηλεφώνησαν και άλλοι φίλοι να μου πούνε τα ίδια! Στη συνέχεια εκτός από το να απενεργοποιήσω τους λογαριασμούς μου που είχαν «χακαριστεί» επέλεξα να αφήσω λίγο καιρό να περάσει ώστε να ηρεμήσουν τα πράγματα. Πέρασαν λοιπόν περίπου 2 μήνες μέχρι να δημιουργήσω νέα προφίλ στα social media και αυτός ήταν αρκετός χρόνος ώστε να προβληματιστώ για αρκετά πράγματα που υπό άλλες συνθήκες θα τα θεωρούσα απλά καθημερινότητα.

Δύο μήνες λοιπόν που μου θύμισαν τη ζωή παλαιότερων δεκαετιών.

Πιο συγκεκριμένα το γεγονός της παραβίασης μου έδωσε την ευκαιρία μέσα σε μια μέρα να επικοινωνήσω με ανθρώπους με τους οποίους είχα να μιλήσω πολύ καιρό. Επικοινωνία άμεση μέσω τηλεφώνου και όχι μέσω μηνυμάτων σε μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Πόσες φορές καθημερινά χρησιμοποιούμε εφαρμογές όπως το messenger, το viber, το whatsapp κ.α. για να στείλουμε απλά ένα μήνυμα αντί να πάρουμε τηλέφωνο και να μιλήσουμε με το άλλο άτομο. Τα έμμεσα και απρόσωπα μηνύματα δηλαδή έχουν αντικαταστήσει την άμεση επικοινωνία. Το παραπάνω μπορεί να γίνει ακόμα χειρότερο εάν αναλογιστούμε ότι η δραστηριότητα πίσω από ένα πληκτρολόγιο υπολογιστή, tablet ή smartphone έχει κανονικοποιηθεί και θεωρείται στις μέρες μας η κύρια μορφή επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων.

Μην έχοντας όμως τη δυνατότητα αυτούς τους δύο μήνες να στείλω κάποιο μήνυμα μέσω μιας πλατφόρμας για να επικοινωνήσω με τους φίλους μου, «αναγκαζόμουν» είτε να τους τηλεφωνήσω, είτε να πάω να τους συναντήσω από κοντά. Η διαφορά επικοινωνίας ήταν τεράστια. Η οικειότητα της δια ζώσης επαφής, η ζεστασιά και το ενδιαφέρον ήταν πολλά επίπεδα πάνω από την απρόσωπη επαφή μέσω μηνυμάτων. Επιπλέον αυτούς τους δύο μήνες το στέκι μου έπαψε να είναι στα κοινωνικά δίκτυα και μεταφέρθηκε σε πραγματικά και πιο ειλικρινή σημεία συνάντησης και κοινωνικών συναναστροφών. Ας παραδεχτούμε όλοι ότι όταν βαριόμαστε και δεν έχουμε τι να κάνουμε, το πρώτο πράγμα που σκεφτόμαστε είναι να περιπλανηθούμε στα social media και έτσι αλληλοεπιδρούμε όχι τόσο με ανθρώπους αλλά περισσότερο με αλγόριθμους. Όσοι από εμάς έχουν μεγαλώσει σε μια εποχή που δεν υπήρχαν όχι κοινωνικά δίκτυα αλλά ούτε καν ιντερνέτ γνωρίζουμε πολύ καλά ότι όταν βαριόμασταν οι επιλογές μας ήταν εντελώς διαφορετικές, όπως να πάρουμε τηλέφωνο ένα φίλο, να πάμε μια βόλτα, να βγούμε στην αυλή να παίξουμε, να διαβάσουμε ένα βιβλίο, να μαζευτούμε στην αλάνα κλπ., πολύ περισσότερες και πιο αυθεντικές επιλογές δηλαδή από τις σημερινές ηλεκτρονικές δραστηριότητες.

Εκτός από τους παραπάνω αρνητικούς προβληματισμούς όμως, υπήρχαν και δύο θετικά στοιχεία. Το πρώτο είναι ο αριθμός των ατόμων που ήρθε σε επαφή μαζί μου εκείνη τη μέρα ώστε να με ενημερώσει άμεσα για το τι συμβαίνει. Το δεύτερο είναι ότι όλοι τους κατάλαβαν ότι το μήνυμα που έλαβαν δεν ήταν από εμένα καθώς όπως μου ανέφεραν ο τρόπος έκφρασης και επικοινωνίας ήταν εντελώς διάφορος από τον δικό μου. Πάρα πολλά άτομα λοιπόν όχι μόνο νοιάστηκαν για μένα, άλλα δεν έπεσαν και στην παγίδα της εξαπάτησης, γεγονός από μόνο του είναι πολύ ενθαρρυντικό για όλους εμάς που χρησιμοποιούμε τα social media καθημερινά.

Είναι δεδομένο λοιπόν ότι τα κοινωνικά δίκτυα έχουν αλλάξει τον τρόπο επικοινωνίας των ανθρώπων και πάνω στη λειτουργία τους έχουν οικοδομηθεί επιχειρηματικές δραστηριότητες ειδικά στους τομείς της πληροφορικής και του marketing. Το παραπάνω δεν είναι κατακριτέο αρκεί να μην πλασάρεται ως η μόνη δυνατή επιλογή επικοινωνίας, παραγκωνίζοντας τις παλιές, πιο πραγματικές και πιο αυθεντικές μορφές επικοινωνίας και κυρίως να μην οδηγεί τους ανθρώπους να χάνουν στοιχεία της προσωπικότητάς τους και να βγάζουν ένα διαφορετικό εαυτό μέσω του τρόπου λειτουργίας της κάθε πλατφόρμας.

Πιστεύω λοιπόν πως εάν ξαφνικά εξαφανίζονταν τα social media από τη ζωή μας, δεν θα συνέβαινε τίποτε το συνταρακτικό καθώς η πραγματική ζωή είναι έξω από αυτά.

Η εξάρτηση όμως από τα κοινωνικά δίκτυα είναι τόσο μεγάλη που δυστυχώς όλοι μας πραγματοποιούμε καθημερινές δραστηριότητες μέσω αυτών θεωρώντας ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος.

Εσύ τι γνώμη έχεις;

Μπορεί να υπάρξει ισορροπία μεταξύ πραγματικής και ηλεκτρονικής ζωής;

Πηγή εικόνας: geralt – Pixabay

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο μου στο 15ο Τεύχος του περιοδικού «e-Άλληλον»

Ευχαριστώ θερμά το 15ο Τέυχος του περιοδικού «e-Άλληλον» για τη φιλοξενία του άρθρου μου με τίτλο “Η μετα-κοινωνία απειλεί τη δημοκρατία”.

(Τεύχος 15o/Σεπτέμβριος 2024, σελ. 5-7)

 

Ολόκληρο το περιοδικό μπορείτε να το βρείτε στο https://allilonnet.com/Τεύχος15

Διαβάστε περισσότερα

Το “πολιτικό” αόρατο χέρι της αγοράς

Στο σημερινό άρθρο αναρωτιόμαστε μήπως το αόρατο χέρι της αγοράς δεν είναι και τόσο αόρατο τελικά και εάν από πίσω κρύβονται πολιτικές αποφάσεις.

γράφει ο Κωνσταντίνος Παπαλίτσας

“Δεν χρειάζονται παρεμβάσεις.” “Αφήστε την αγορά ελεύθερη και θα τα ρυθμίσει όλα”. “Το αόρατο χέρι της αγοράς θα κάνει και πάλι το θαύμα του”. “Οι νόμοι της αγοράς πάντοτε υπερισχύουν”.

Αυτές και άλλες παρόμοιες εκφράσεις ακούγονται συχνά πυκνά από επιχειρηματίες και πολιτικούς οι οποίοι είναι υπέρμαχοι του νεοφιλελευθερισμού, ενός καπιταλιστικού μοντέλου όπου τα πάντα φαίνεται να ρυθμίζονται σύμφωνα με τους νόμους της αγοράς και κυρίως σύμφωνα με το δίπολο προσφορά-ζήτηση. 

Πηγαίνοντας ένα βήμα πίσω ας αναρωτηθούμε όμως, ποιός καθορίζει την προσφορά και ποιος τη ζήτηση; Η πιο αυθόρμητη απάντηση είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι. Οι άνθρωποι  έχουν ανάγκη από σπίτια, αυτοκίνητα, ρούχα, τρόφιμα, φάρμακα κ.λ.π. ενώ την ίδια στιγμή κάποιοι από αυτούς τους ανθρώπους τα κατασκευάζουν και τα βγάζουν προς πώληση στην αγορά, η οποία βρίσκει τη χρυσή τομή μεταξύ τους.

Ακούγεται εξαιρετικά απλό αλλά δεν είναι. Και αυτό γιατί οι παραγωγοί και ακολούθως οι έμποροι στο βωμό του συγκεντρωτισμού της εξουσίας και της μεγιστοποίησης του κέρδους χρησιμοποιούν πολιτικές διαδικασίες και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ώστε να προωθήσουν κατασκευασμένες ανάγκες στο ευρύ κοινό. 

Οι ανάγκες αυτές δίνουν τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής στα πιο επικερδή προϊόντα τα οποία κατακλύζουν ταχύτατα τις αγορές και όποιος τα αποκτήσει θεωρείται “in”, δηλαδή εντός του πλαισίου που κάποιοι είχαν ορίσει εξαρχής.

Άλλο ένα παράδειγμα πολιτικών αποφάσεων που επηρεάζουν τη λειτουργία της «ελεύθερης» αγοράς είναι η αυξημένη θερμοκρασία που παρατηρείται σε περιοχές όπου διαμένουν φτωχές οικογένειες.  Η θερμοκρασία στις περιοχές αυτές είναι σημαντικά μεγαλύτερη καθώς εκτός από την αδυναμία των οικογενειών να έχουν τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις θέρμανσης και ψύξης, στο γεγονός συμβάλουν τόσο οι παλιές και αμόνωτες κατασκευές όσο και η μειωμένη αστική ανάπτυξη των περιοχών αυτών με έλλειψη χώρων πρασίνου κλπ. Οι περιοχές αυτές δεν είναι υποβαθμισμένες επειδή εκεί ζουν φτωχοί αλλά κάποιοι τις άφησαν στη μοίρα τους επειδή επέλεξαν εκεί να πάνε να ζήσουν οι φτωχοί μέσω διαφόρων διαδικασιών όπως για παράδειγμα η μείωση της αξίας των ακινήτων. Κάτι αντίστοιχο έγινε και με τη φωτιά στον περιβόητο πύργο Γκρένφελ στο Λονδίνο όπου έμεναν άνθρωποι από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα και γι΄ αυτό το κτίριο είχε επενδυθεί με εύφλεκτο υλικό εις βάρος της ασφάλειας των ενοίκων ώστε να μη χαλάει τη θέα στους πλούσιους των γύρω περιοχών. Οι άνθρωποι αυτοί δεν κάηκαν επειδή ήταν άτυχοι, κάηκαν επειδή ήταν φτωχοί.

Όταν βέβαια κάποια οικονομική ελίτ θελήσει να μετεγκατασταθεί σε μια άλλη περιοχή, θα πρέπει πρώτα οι φτωχοί που ζουν εκεί να απομακρυνθούν, ώστε να αναβαθμιστεί η περιοχή και αυτό μπορεί να γίνει και πάλι τεχνητά ανεβάζοντας τις τιμές των ακινήτων. Βλέπουμε λοιπόν ότι το αόρατο χέρι της αγοράς μέσω των μεγαλύτερων επιχειρήσεων real estate ρυθμίζει κατά το δοκούν την προσφορά και τη ζήτηση ώστε να έρθουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. 

Επιπλέον οι περισσότερες από αυτές τις μεγάλες εταιρείες προβάλουν την προστασία του περιβάλλοντος ως μείζον θέμα στην εταιρική κοινωνική τους ευθύνη μέσω δράσεων και χορηγιών εναντίον της κλιματικής αλλαγής. Είναι οι ίδιες εταιρείες που μέσω των δραστηριοτήτων τους επιβαρύνουν το περιβάλλον και επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή και οι παραπάνω δράσεις θεωρούν ότι λειτουργούν ως αντιστάθμισμα.

Δεν μπορούν όμως όλα τα πράγματα να μετριούνται με οικονομικούς όρους, ότι δηλαδή τόσα κέρδισα, τόσα έχασα το ισοζύγιο είναι θετικό, αρνητικό ή neutral. Η οικολογική αντιστάθμιση είναι πολιτική επιλογή και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως άφεση αμαρτιών.

Όλα τα παραπάνω πρέπει να προβληματίσουν την κοινωνία ολόκληρη αλλά πρωτίστως τις επιστήμες που σχετίζονται με την ανάλυση των νόμων της αγοράς. Οι επιστήμες αυτές

βασίζονται στη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων και τέλος στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Το περιβάλλον όμως, οι άνθρωποι και η ίδια η κοινωνία ως πολυπαραγοντικές έννοιες δεν μπορούν να μπουν εύκολα στο ζύγι, συνεπώς η όλη προσπάθεια ανάλυσής τους τείνει να εξαρτάται από το είδος των δεδομένων και τον τρόπο συλλογής τους, τη μέθοδο και τους σκοπούς της ανάλυσης καθώς και τους επιδιωκόμενους στόχους της εκάστοτε έρευνας.  

Οι επιστήμες που ασχολούνται με την κοινωνία, τον άνθρωπο, την οικονομία, το περιβάλλον είναι πολύ δύσκολο να είναι αμερόληπτες, καθώς τα αποτελέσματά τους μπορεί να οδηγήσουν σε αποφάσεις που θα έχουν ως συνέπεια την αναδιανομή του πλούτου. 

Μπορεί το αόρατο χέρι της αγοράς να λειτουργεί σύμφωνα με το νόμο της προσφοράς και της ζήτησης αλλά όταν κάποιος κερδίζει, κάποιος άλλος χάνει. Το ποιος θα χάσει όμως στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι πολιτική απόφαση.

Τελικά πόσο πολιτικά αμερόληπτο είναι το αόρατο χέρι της αγοράς καθώς και οι επιστήμες που την αναλύουν;

Εσύ τι γνώμη έχεις; 

Πηγή εικόνας: Buffik – Pixabay

* Το άρθρο φιλοξενήθηκε στην ιστοστελίδα lep.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ακούει κανέις;

Μετά την επιστροφή από τις καλοκαιρινές διακοπές αναρωτιόμαστε πως θα αισθανόταν κάποιος εάν βρισκόταν μέσα σε ένα γήπεδο γεμάτο κόσμο, φώναζε με όλη του τη δύναμη αλλά κανένας δεν μπορούσε να τον ακούσει…

γράφει ο Κωνσταντίνος Παπαλίτσας

Είναι γεγονός ότι με την ανάπτυξη του διαδικτύου και την ευρεία διάδοση των social media έχει εκδημοκρατιστεί το δικαίωμα τόσο στη γνώση όσο και στην πληροφορία οι οποίες έχουν γίνει πιο προσιτές από ποτέ.

Η μετάβαση από το web 1.0 όπου οι χρήστες μπορούσαν να διαβάσουν και να προβάλουν πληροφορίες στο web 2.0 όπου έγινε δυνατή η αλληλεπίδραση με τους εκάστοτε ιστοτόπους οδήγησε στην ανάπτυξη και την ευρεία χρήση των κοινωνικών δικτύων.

Από τα παραπάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι όσο αυξάνει ο αριθμός των χρηστών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης τόσο περισσότερες διασυνδέσεις δημιουργούνται και κατά συνέπεια τόσο πιο πολλές προβολές έχει το περιεχόμενο που δημιουργεί και μοιράζεται ο καθένας μας.

Η μήπως όχι;

Πίσω από τις πλατφόρμες των κοινωνικών δικτύων βρίσκονται ιδιωτικές διαχειριστικές εταιρείες οι οποίες για να επιβιώσουν βασίζουν τα έσοδά τους σε διαφημίσεις που προβάλλονται στις εν λόγω πλατφόρμες. Προφανώς όσο μεγαλύτερη απόδοση έχουν οι διαφημίσεις αυτές τόσο αυξάνονται τα αντίστοιχα έσοδα για την πλατφόρμα και εκεί ακριβώς είναι που ξεκινάει η καταγραφή των προτιμήσεων και το φιλτράρισμα.

Η παρακολούθηση των επιθυμιών, των επιλογών και των αντιδράσεων των χρηστών ώστε να τους προβληθεί το καταλληλότερο διαφημιστικό προϊόν και να αυξηθούν οι πιθανότητες αγοραπωλησίας βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη και με τη βοήθεια πλέον της τεχνητής νοημοσύνης επιχειρείται μεγιστοποίηση του αποτελέσματος. 

Ως αποτέλεσμα της παραπάνω διαδικασίας είναι ότι προβάλλονται στο χρήστη συγκεκριμένες δημοσιεύσεις ώστε να τον κατευθύνουν να εκτελέσει συγκεκριμένες ενέργειες που έχει προαποφασίσει ο “αλγόριθμος”.

Το γεγονός αυτό εάν ήταν μεμονομώνο θα μπορούσαν οι χρήστες να μετριάσουν τον αντίκτυπό του απλά σταματώντας να χρησιμοποιούν την εκάστοτε πλατφόρμα.

Η δημιουργία όμως της εντύπωσης ότι όλες οι εκφάνσεις της σύγχρονης ζωής περνάνε μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα σε συνδυασμό και με την υπερπροβολή επιλεγμένων, διάσημων κυρίως, προσώπων που επηρεάζουν πάρα πολύ κόσμο (influencers) όχι μόνο αποτρέπει την αποχώρηση των χρηστών αλλά προσελκύει όλο και περισσότερους.

Από τη μία λοιπόν όλες αυτές τις πληρωμένες διαφημίσεις είτε είμαστε αναγκασμένοι να πέφτουμε πάνω τους είτε θα πρέπει να πληρώσουμε κάποια συνδρομή για να μην μας προβάλλονται!

Από την άλλη η επιπλέον πρόκληση των δικτύων αυτών είναι να δώσουν τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε θέλει και μπορεί να δημιουργεί περιεχόμενο και να το μοιράζεται ελεύθερα με τους φίλους και του followers του.

Πλήρης εκδημοκρατισμός θα σκεφτεί κάποιος καθώς πλέον στο διαδίκτυο μπορείς να βρεις ελεύθερα ότι θέλεις καθώς υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να το μοιραστούν.

Πως όμως μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι όταν μοιραζόμαστε κάτι στο διαδίκτυο και ειδικά στα κοινωνικά δίκτυα, η πληροφορία φτάνει σε όλα τα άτομα με τα οποία αλληλεπιδρούμε εντός της πλατφόρμας;

Από τη στιγμή που η διαχείριση της κάθε πλατφόρμας δεν είναι ανοιχτή και διαθέσιμη στους χρήστες της αλλά από πίσω λειτουργούν ιδιωτικοί φορείς τότε είναι αναμενόμενο να υπάρχουν φαινόμενα λογοκρισίας σύμφωνα με τις επιρροές που δέχεται η εκάστοτε ηγεσία της ιδιοκτήτριας εταιρείας.

Κατευθύνσεις κυρίως πολιτικές αλλά και κοινωνικές, οικονομικές, θρησκευτικές μπορούν να δημιουργήσουν φιλτράρισμα και έλεγχο που διαμοιραζόμενου περιεχομένου και εν τέλει η οποιαδήποτε καλή ιδέα να μη φτάσει ποτέ στους ενδιαφερόμενους καθώς θεωρήθηκε “επικίνδυνη” από την πλατφόρμα.

Το φαινόμενο αυτό που ονομάζεται shadow banning, σύμφωνα με το οποίο το περιεχόμενο ενός χρήστη ή μέρος αυτού αποκλείεται από την πλατφόρμα χωρίς να γίνεται αντιληπτό από τον ίδιο.  Για παράδειγμα μπορεί κάποιος να κάνει μια ανάρτηση σε ένα κοινωνικό δίκτυο ή να σχολιάσει μια ανάρτηση κάποιου άλλου. Τόσο η δική του ανάρτηση όσο και το σχόλιό του εμφανίζονται στον ίδιο αλλά σε κανένα άλλο χρήση της πλατφόρμας. 

Όπως αναφέραμε και στην εισαγωγή του άρθρου είναι σαν να βρίσκεται κάποιος μέσα σε ένα γήπεδο γεμάτο κόσμο, να φωνάζει όσο πιο δυνατά μπορεί αλλά κανένας να μη μπορεί να τον ακούσει.

Το φαινόμενο αυτό ξεκίνησε για να προστατέψει τους υγιείς χρήστες από κακόβουλους ή fake λογαριασμούς που επιχειρούν να χειραγωγήσουν στην κοινή γνώμη αλλά εξαιτίας διαφόρων παραγόντων (κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών κλπ) κατέληξε να επεκταθεί σε πολύ περισσότερους χρήστες χειραγωγώντας ουσιαστικά η ίδια πλατφόρμα την κοινή γνώμη.

Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω διαπιστώνουμε ότι οι διαδικτυακές πλατφόρμες ακυρώνουν στην πράξη τον εκδημοκρατισμό που οι ίδες ευαγγελίζονται ότι προσφέρουν.

Εσύ νομίζεις ότι “ακούγεσαι” όταν αλληλεπιδράς με οποιονδήποτε τρόπο στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης; Θα ήσουν διατεθειμένος να πληρώσεις κάποια συνδρομή ώστε να απαλλαγείς από τις ανεπιθύμητες διαφημίσεις και να σου προβάλλονται οι αναρτήσεις των ατόμων που ούτως ή άλλως σε ακολουθούν;!

Πηγή εικόνας: geralt – Pixabay

*Το άρθρο φιλοξενήθηκε στην ιστοσελίδα neolaia.gr